“Müəllimlərə niyə 2 yazmağa icazə vermirlər?

Tehsilmedia.az olaraq araşdırma apardıq. Əslində bu, təhsilin indiki idarəetmə və qiymətləndirmə sisteminin dərin problemlərindən birini göstərir.

Gəlin açıq şəkildə baxaq:

1. Sistem “statistik uğur” üzərində qurulub

Direktor, regional idarə, nazirlik — hamı “müsbət nəticə” istəyir.
Yəni rəsmi hesabatlarda “bütün şagirdlər 3 və yuxarı aldı”, “məktəbdə aşağı nəticə yoxdur” yazılsın deyə 2 yazmaq qadağan edilir.
Çünki bir şagirdin 2 alması məktəbin, müəllimin, hətta rayonun “uğursuzluğu” kimi təqdim olunur.

2. Reytinq və göstərici qorxusu

Hər məktəbdən, hər fəndən “orta bal” toplanır.
Əgər bir müəllim sinifdə real qiymətləndirmə aparıb, zəif şagirdə 2 yazırsa —
dərhal deyirlər: “Niyə sinifin ortası aşağı düşüb?”
“Sənin şagirdlərin niyə zəif nəticə göstərir?”
“Sən zəif işləyirsən?”

Bu psixoloji və inzibati təzyiq müəllimi reallığı gizlətməyə məcbur edir.

3. Qiymətin pedaqoji mənası itirilib

Əslində 2 — cəza deyil, geribildirimdir:

“Sən bu mövzunu mənimsəməmisən, öyrənməyə davam etməlisən.”


Amma bizdə 2 şagirdin şəxsiyyətinə təhqir kimi qəbul olunur.
Valideyn dərhal müəllimlə mübahisə edir, şagird qorxur, rəhbərlik narahat olur.
Nəticədə qiymət reallığı deyil, “xoş görünmək” istəyini ifadə edir.


4. “Hər kəs keçməlidir” yanaşması

Təhsil siyasətində belə bir gizli prinsip var:

“Heç kim geridə qalmasın.”
Bu, əslində humanist səslənir, amma praktikada standartların enməsi demək olur.
Yəni: öyrənməsə də, qiymətini alır, keçid balı da artırılır, sistem “sakit” qalır.

Beləcə:

Müəllim qiymət verməkdə sərbəst deyil,
Şagird zəifliyini görmür, çünki “yaxşı qiymət” alır,
Təhsil isə öz-özünü aldatma dövriyyəsinə çevrilir.