Son günlər ölkənin bir çox məktəbəqədər təhsil müəssisələrində çalışan tərbiyəçi və müəllimlərdən aldığımız məlumatlar göstərir ki, bağçalarda iş yükü süni şəkildə artırılmaqda davam edir. ARTİ və Təhsil Nazirliyi tərəfindən tez-tez yeni sənədləşmə formaları, gündəlik hesabatlar və əlavə qeydiyyat tələblərinin tətbiqi tərbiyəçilər arasında ciddi narazılığa səbəb olub.
Tərbiyəçilər bildirirlər ki, tələblər təqdim olunur, lakin həmin sənədlərin necə hazırlanmalı olduğuna dair heç bir aydın təlimat, nümunə və ya təlim verilmədən onların icrası tələb edilir.
“Sənəd var, izah yoxdur”
Müəssisələrdən daxil olan şikayətlərə əsasən, hər gün fərqli formada yeni sənədlər tələb olunur. Lakin bir çox hallarda yerli idarəedici qurumların özləri də həmin sənədlərin necə hazırlanmalı olduğuna dair dəqiq məlumat vermirlər. Bu isə tərbiyəçi və müəllimlərin iş mühitində çaşqınlıq, psixoloji gərginlik və əlavə vaxt itkisinə səbəb olur.
Tərbiyəçilər qeyd edir:
“Nəyi necə yazmalı olduğumuzu öyrədən yoxdur. Sadəcə tələb edirlər.”
Əlavə yükə əlavə əməkhaqqı verilmir
Tədris prosesi davam etdiyi halda sənədləşmə yükünün artması tərbiyəçiləri işdən sonra evdə belə uzun müddət sənəd hazırlamağa məcbur edir. Bütün bunlar isə əlavə iş kimi qiymətləndirilsə də, heç bir maddi qarşılıq təmin edilmir.
Sahə üzrə mütəxəssislər bildirir ki, dövlət standartları və əmək qanunvericiliyinə görə əlavə iş yükü əməkhaqqında əks olunmalıdır.
Təlimlər formal xarakter daşıyır
Son illərdə ARTİ tərəfindən keçirilən təlimlərin çoxluğu ilə yanaşı, onların praktik tətbiq baxımından səmərəsizliyi də qeyd olunur. Tərbiyəçilər deyirlər ki, keçilən təlimlərin heç biri real tələb olunan sənədləşmə prosedurları ilə üst-üstə düşmür.
“Təlim var, amma tətbiq yoxdur. Öyrətmədən tələb etmək düzgün deyil.” – deyə tərbiyəçilər bildirir.
Tehsilmedia.az olaraq təklif edirik ki,
1. Hər tələb olunan sənədlə bağlı rəsmi nümunə forması hazırlanmalı, bütün bağçalara təqdim olunmalıdır;
2. Qısa və aydın video-təlimatlar hazırlanıb paylaşılmalıdır;
3. Təlimlər formal şəkildə deyil, praktiki yönümlü və tətbiqə əsaslanan formatda təşkil olunmalıdır;
4. Əlavə sənəd işi əlavə əməkhaqqı ilə təmin edilməlidir.
Əsas məsələ: Uşağın inkişafı arxa plana keçməməlidir
Təhsil mütəxəssisləri xəbərdarlıq edirlər ki, bağçalarda sənəd yükünün artması uşaqla işin keyfiyyətini azaldır, tərbiyəçinin bütün vaxtını kağız işləri alır və nəticədə məktəbəqədər təhsilin mahiyyəti – uşağın sosial, emosional və yaradıcı inkişafı – arxa plana keçir.
Nəticə
Uşaq bağçası sənəd dövriyyəsi mərkəzi deyil. Tərbiyəçilərin əsas işi uşaqdır. Buna görə də, hər hansı yeni sənəd və ya hesabat tələb olunmazdan əvvəl:
Əvvəl öyrədilməli, sonra tələb edilməlidir.