Mütəxəssisdən Kritik Xəbərdarlıq: Rəqəmsal Alətlərin Nailiyyəti Avtomatik Artırması Yanlış Düşüncəsinə Düşməməliyik!

Bu əsrdə videolar, süni intellekt proqramları, axtarış sistemləri və bir çox başqa texnologiyalar öyrənmədə tez-tez istifadə olunur. Pedaqoq və yazıçı Dr.Feyyaz Öztop rəqəmsal vasitələrdən istifadənin avtomatik olaraq müvəffəqiyyəti artırdığı düşüncəsinə qapılmamaq lazım olduğunu vurğulayaraq, yaxşı öyrənmə performansı üçün bu cihazlardan şüurlu istifadənin vacibliyini vurğuladı.Dr. Öztop mövzu ilə bağlı bu açıqlamaları verdi:
"Bu gün süni intellekt və virtual reallıq kimi bir çox dəbdə olan rəqəmsal texnologiya alətlərindən tədris və təlim proseslərində istifadə oluna bilər. Şagirdlərin məktəb fənləri üzrə təhsil alarkən və ya mərkəzləşdirilmiş imtahanlara hazırlaşarkən öyrənmə, məlumatı nəzərdən keçirmək və özlərini sınamaq kimi məqsədlər üçün rəqəmsal vasitələrdən istifadə etdiklərini müşahidə etmək olar. Bununla belə, səhv bir inama düşməmək lazımdır ki, bu vasitələrlə təhsilin şüurlu şəkildə istifadə olunduğu rəqəmsal öyrənmənin uğuru avtomatik olaraq artırıla bilər. Buna görə də tələbələrimiz bu məsələlərdən xəbərdar olmalıdırlar.
Rəqəmsal alətlərlə öyrənmə prosesində tələbələrimizin nələrə diqqət etməli olduğuna gəlincə, mən ilk növbədə məlumatın özünün xüsusiyyətlərini nəzərdən keçirərdim. Rəqəmsal alətdəki məlumatlar dəqiq olmalıdır. Kursun mövzusu ilə bağlı dezinformasiya öyrənilirsə, onu düzgün məlumatla əvəz etmək çətin ola bilər. Buna görə də, dəqiq məlumat ehtiva etdiyini bildiyimiz etibarlı proqramlardan istifadə etməliyik. Cəmiyyətdə dəb halına gələn rəqəmsal alətlərə və onların təqdim etdiyi məlumatlara qarşı ehtiyatlı olmalıyıq.
Bundan əlavə, istər rəqəmsal, istərsə də fiziki mühitdə dərsə diqqəti poza biləcək reklam və ya bildirişlər kimi heç bir maneə olmamalıdır. Bunun səbəbi, bölünmüş diqqət məlumatın işlənməsinə, başqa sözlə, saxlanmasına mane ola bilər. Bundan əlavə, vizual və eşitmə vasitələri ilə məlumatı aydın şəkildə qavramaq daha asan yadda saxlamağa kömək edir. Buna görə də, böyük ekranlı cihazlarda oxumaq və şrift ölçüsü və rəng kimi elementlərin oxunaqlılığa mane olmadığı rəqəmsal məzmundan istifadə etmək tövsiyə olunur. Təbii ki, qavrayışa təsir edən digər amillər də nəzərə alına bilər. Məsələn, rəqəmsal cihazın mövqeyi ekranda parıltının qarşısını almaq üçün tənzimlənə bilər.
Mən də zamana toxunmaq istərdim. İstər rəqəmsal, istərsə də fiziki materiallarla işləmək, tələsmədən işləmək və müntəzəm fasilələr vermək həmişə daha sərfəli olacaq. Nəhayət, rəqəmsal cihazların istifadə üsuluna diqqət çəkmək istəyirəm. Rəqəmsal alətlər məlumat əldə etməyi asanlaşdırır, lakin hazır məlumatlara alışmaq sonda insanların düşünmə qabiliyyətinin azalmasına səbəb ola bilər. Başqa sözlə, rəqəmsal vasitələrin fərdlərdə tənbəllik meylini artırmaq kimi mənfi cəhətləri də ola bilər. Buna görə də düşünmə bacarıqlarını da cəlb edən öyrənmə prosesini davam etdirmək tövsiyə olunur. Rəqəmsal alətlər fiziki əsaslı tətbiqlərlə birlikdə istifadə edilə bilər. Proses dəftərlər, qələmlər və çap kitabları kimi fiziki vasitələrdən, eləcə də fiziki əsaslı üsullardan istifadə etməklə dəstəklənə bilər. Eynilə, cihazlardan əlinizdə deyil, masada istifadə etmək diqqət və ciddilik üçün faydalıdır.”