SÜRƏTLİ OXU” manın TARİXİ

İkinci Dünya Döyüşü əsnasında Luftwafe (Alman Hava qüvvələrinin) təyyarələri Londonu gecə-gündüz bombalayırdılar. İngiltərə göylərində İngilis və Alman təyyarələri döyüşər, bir-birlərinə girərdilər. London ətrafında qüllələrdə gözçülər, yaxınlaşan təyyarələrin emblemlərini görüb, dostmu düşmənmi anlamağa çalışardılar. Düşmən işarələrini görər görməz də həyəcan düyməsini basarlar, xalqın vaxtında sığınacağa qaçmasını təmin edərdilər.

Bənzər şəkildə, İngilis pilotlarının da yaxınlaşan təyyarənin emblemini çox tez fərqinə varmaları həyati dərəcədə əhəmiyyət daşımaqda idi. Çox dəfə gözçülər və pilotlar təyyarə emblemlərini seçmədə gecikər və bombalar düşməyə başlayardı. Bunu önləmək üçün İngilislər, Ohio Universitetindən Dr. Renshawın kəşfləriylə, indi ‘takistoskop' dediyimiz aləti inkişaf etdirdilər.

Göz sürətini inkişaf etdirən sadə bir mexanizmə sahib bu alət, ehtimalla bir çox İngilisin həyatını qurtarmışdır. Saniyənin 25də, 50də və 100də biri sürətlə açılıb bağlanan bu vasitələ, pilot və gözçülər yetişdirildi.

İngilis və Alman təyyarələrinin olduqca böyük şəkillərini göstərərək başlanan işdə, şəkillər get-gedə kiçildildi, şəkilin meydana çıxıb itmə müddəti get-gedə qısaldıldı. Bu iş nəticəsni, qatılanların qəbul etmə sürətlərini çaşdırıcı səviyyələrdə yüksəldi. Beləliklə bombardman təyyarələri çox daha erkəndən yoxlanılır, gözçülər xalqa daha tez xəbər verə bilirdi.

Amerikada pedaqoqları bunu eşidincə, vasitəni, söz seçməyi sürətləndirmədə sınadılar və beləliklə “Sürətli Oxuma” doğuldu. Gözün, bədənin hər hansı bir başqa orqanı kimi, məşq gördükcə daha “təsirli” olmağa başladığını isbat etdilər. Beləliklə “tənbəl göz” daha cəld davranmağa və gördüyü şəkli (rəsmi, emblemi, ədədi, yazını) daha sürətli olaraq beynə (əsl görmə funksiyasını reallaşdıran mərkəzə) göndərməyə alışdı.

Əllinci illərdə, Amerikada bu mövzuda kurslar təşkil edilməyə başladı. Müəyyən bir qəbul müddətinin ardından da məktəblər Sürətli Oxumağı mənimsəmişdir. ABŞ da 1960-cı illərdə, Kolumbiya Universitetində və Uniteq məktəblərinin beşində Sürətli Oxuma kursları açıldı. 1980 ci illərdə Türkiyədə tətbiq olunmağa başlandı.
Bu an Amerikada, ibtidai təhsildən universitetə qədər hər səviyyədə “Speed Reading” dərsləri verilməkdə və şagirdlər bu texnika üzərində dərslər almaqdadırlar.
Hal-hazırda dünyada əksər böyük liderlər sürətli oxuyur. Həmçinin də bütün universitet imtahanında yüksək nəticə göstərənlər sürətli oxumağı bacarır.