İnklüziv təhsil nə əlil uşaq deməkdir, nə də “hamımız inklüzivik” şüarı
Bu gün məktəblərdə bir absurd vəziyyət yaşanır: Direktor bilməyib idarə edir, zavod müavini bilməyib yönləndirir, müəllim bilməyib dərs keçir. İnklüziv təhsil sözünü eşidən kimi ya qorxurlar, ya da laqeyd yanaşırlar. Çünki bilmirlər. Bilmədikləri üçün də yanlış tətbiqlər edilir.
Tehsilmedia.az qeyd edir ki, hamı elə bilir ki, inklüziv təhsil = əlil uşaq.
Halbuki inklüziv təhsil təkcə fiziki məhdudiyyətli uşaqlara aid deyil.
İnklüziv şagird həssas ola bilər,
xüsusi qayğıya ehtiyacı olan ola bilər,
emosional uyğunlaşma və adaptasiya problemi yaşayan ola bilər.
Tehsilmedia.az bildirir ki, Bir uşaq məktəb mühitinə uyğunlaşa bilmirsə, sinifə daxil olanda həyəcan keçirirsə, dərsdən qaçırsa və ya kənara çəkilib susursa — bu da inklüziv haldır. Biz bu uşağa necə “Əşşş, sakit ol, keçəcək” deyə bilərik? Deyə bilmərik. Amma deyirlər. Çünki anlayış yoxdur.
Digər bir tərəfdən də tam tərsi yaşanır:
Bəzi məktəblər hamıya “biz inklüzivik” deyir.
Nədir inklüzivlik? Sadəcə uşağı sinfə oturtmaq?
Yox. Bu, inklüzivlik yox, adi yerləşdirmədir.
Məktəbin rəhbərliyi və müəllim heyəti bilmirsə inklüziv təhsil mühitdir, münasibətdir, dəstəkdir, fərdi yanaşmadır – o zaman bu proses necə işləsin?
Günah kimdədir?
Birinci növbədə ARTİ-də.
Çünki normal kadr hazırlığı yoxdur. Normal təlim sistemi yoxdur. Təlim keçənlərin özünün bilik bazası sual altındadır. Savadlı mütəxəssis yetişdirilsəydi, məktəblərdə bu qədər yanlış yanaşma olmazdı. Bu qədər savadsız idarəçilik, bu qədər məsuliyyətsiz müəllim yanaşması olmazdı.
Belə məktəb idarə edərlər?
Belə sinif idarə edərlər?
Təhsil sistemində bir dənə anlayışın belə mahiyyəti bilinmir, amma layihə üstündə layihə edilir.
Papka dolur, sənəd yazılır, tədbir keçirilir – amma real uşağın problemi həll olunmur.
İnklüzivlik, şəkil çəkilib göndərilən hesabat deyil.
Bu insan taleyidir.
Uşaqdır. Duyğudur. Həyatın başlanğıcıdır.
Əgər məktəbdə işləyənlərin özü bu anlayışı bilmirsə,
o məktəbdə inklüziv təhsil yoxdur. Adı var, özü yox.
