İnkluziv Təhsil Layihəsi: Maarifləndirmə adı ilə Formal İcra

ARTİ tərəfindən inkluziv təhsilin genişləndirilməsi məqsədilə yeni layihə həyata keçirilir və bu çərçivədə məktəblərə “kölgə müəllim”lərin cəlb olunacağı bildirilir. Məqsəd müsbətdir – xüsusi qayğıya ehtiyacı olan şagirdlərin tədrisə uyğunlaşmasına dəstək göstərmək. Lakin prosesin necə icra olunması haqqında yaranan suallar layihənin mahiyyətini kölgədə qoyur.

Əsas problem – seçim mexanizminin qeyri-şəffaf olmasıdır. Kölgə müəllimlərin kim tərəfindən, hansı meyarlarla və nə cür hazırlanacağı barədə aydınlıq yoxdur. Təhsil ictimaiyyəti haqlı olaraq düşünür ki, yenə də seçimlər şəxsi əlaqələrə əsaslana, peşəkar meyarlar ikinci planda qala bilər.

TəhsilMedia.az qeyd edir ki, daha narahatedici məqam isə maarifləndirmə prosesi ilə bağlıdır. Layihə nümayəndələri məktəblərdə valideynlərlə “maarifləndirici iclaslar” keçirir, lakin bu iclasların müddəti çox zaman 15–20 dəqiqəni keçmir. Təqdimat ümumi xarakter daşıyır, inkluziv təhsilin mahiyyəti, tətbiq qaydaları, valideyn-müəllim əməkdaşlığının rolu kimi əsas məsələlər izah olunmur.

Bunun əvəzində iclas iştirakçılarına “maarifləndirilmədə iştirak etdi” sənədinə qol çəkdirilir. Yəni maarifləndirmə prosesi faktiki olaraq sənədləşdirmə mərhələsinə endirilir. Valideynlərin böyük hissəsi isə iclasdan çıxarkən hələ də ən elementar sualı cavabsız qalır:
“İnkluziv təhsil nədir?”

Üstəlik, məktəblərə qeyri-rəsmi şəkildə tapşırılır ki, layihə haqqında suallar verilməsin, çətinliklərdən danışılmasın, narazılıq bildirilməsin. Bu isə inkluziv təhsilin fəlsəfəsinə tam ziddir. Çünki inkluzivlik – əməkdaşlıq, dialoq və açıq kommunikasiya üzərində qurulur.

Tehsilmedia.az bildirir ki, əgər maarifləndirmə kəmiyyəti üçün yox, keyfiyyəti üçün həyata keçirilmir, əgər kölgə müəllim kağız üzərində var, amma real hazırlıq prosesində yoxdursa, əgər valideyn və müəllim sual verməkdən çəkinirsə,

onda biz inkluziv təhsil qurmuş olmuruq.
Biz sadəcə inkluziyanın formal obrazını yaratmış oluruq.

İnkluziv təhsil sənəd deyil, mədəniyyətdir.
Bu isə 15 dəqiqəlik iclasla deyil, sistemli hazırlıqla, davamlı dəstəklə və real əməkdaşlıqla formalaşır.