​Son illərdə medianı izləyərkən tez-tez oxşar başlıqlarla rastlaşırıq: "Nazir filan ölkəyə səfər etdi", "Əməkdaşlıq memorandumu imzalandı", "Təcrübə mübadiləsi haqqında razılığa gəlindi". Xüsusilə Elm və Təhsil Nazirliyi səviyyəsində bu görüşlərin intensivliyi diqqət çəkir. Lakin cəmiyyətdə haqlı bir sual yaranır: Bu qədər imza hara gedir? Biz niyə gündəlik həyatımızda, məktəbimizdə və ya universitetimizdə bu nəticələri görmürük?

Tehsil.media sizlər üçün araşdırıb təqdim edir.

​Memorandum Nədir? (və ya niyə hər şey dərhal dəyişmir?)

​İmzalanan sənədlərin çoxu "Anlaşma Memorandumu" (MoU) adlanır. Bu, əslində real işin başlaması deyil, tərəflərin "biz birlikdə iş görməyə hazırıq" bəyanatıdır. Bu sənədin real nəticəyə, yəni bir laboratoriyaya və ya yeni bir tədris proqramına çevrilməsi üçün illərlə bürokratik prosedurlar tələb olunur.

​Sıravi vətəndaş üçün "nəticə" yeni məktəb binası və ya aşağı təhsil haqqıdır. Lakin beynəlxalq əməkdaşlıqlar daha çox "yumşaq güc" və sistem dəyişikliyinə yönəlir:

​İkili Diplomlar: Məsələn, Corciya Texnologiya İnstitutu və ya Strasburq Universiteti ilə imzalanan o sənədlər bu gün yüzlərlə azərbaycanlı tələbəyə Bakıdan çıxmadan beynəlxalq diplom almaq şansı yaradır.

​Beynəlxalq Qiymətləndirmə: Şagirdlərin qatıldığı PISA və ya PIRLS kimi imtahanlar məhz o xarici səfərlərdə əldə olunan razılaşmaların nəticəsidir. Bu, bizə təhsilimizin dünya ilə müqayisədə harada olduğunu göstərən güzgüdür.
​Sertifikasiya və Model Dəyişikliyi: Bu gün müəllimlərin sertifikasiya prosesi və ya kurikulum dəyişiklikləri çox vaxt Estoniya, Sinqapur və ya Finlandiya kimi ölkələrin təcrübəsinə əsaslanır. Həmin "imzalar" olmasa, biz hələ də 1980-ci illərin sovet metodikası ilə yerimizdə sayardıq.

Əslində problem nəticənin olmamasında deyil, nəticənin izah edilməməsindədir. Nazirliklər imzalanma mərasimini böyük təmtəraqla paylaşır, lakin həmin imzadan 2 il sonra hansı konkret addımın atıldığı barədə hesabat vermir.
​Səfərlərin xərcləri və cəmiyyətə verəcəyi fayda sadə dildə izah olunmur.
​Ucqar kənd məktəbində damı daman bir məktəb fonunda, nazirin Parisdə və ya Vaşinqtonda memorandum imzalaması insanlarda təbii bir "təzad" hissi yaradır.
​
​Təhsil sahəsində atılan imzalar "tez bişən" yemək deyil. Bu gün atılan imza 10 il sonranın kadrını hazırlayır. Lakin cəmiyyətin də gözləməyə səbri azdır. İnsanlar artıq "niyyət protokolları" deyil, o protokolların nəticəsində yaranan müasir laboratoriyalar, beynəlxalq dərsliklər və rəqabətədavamlı məzunlar görmək istəyir.