GECƏYARISI BAŞLAYAN QANUNSUZLUQ: “THE PLACE BAKU” NƏZARƏTDƏN YAYINIR

Son illər paytaxt Bakının gecə həyatında adı tez-tez çəkilən məkanlardan biri olan “The Place Baku” cəmiyyətdə ciddi narahatlıq doğurur. Məkan adi əyləncə ünvanı olmaqdan çıxaraq, qanunvericiliyin tələblərinə zidd fəaliyyət forması ilə gənclərin fiziki və mənəvi aşınmasına xidmət edən qapalı bir sistemə çevrilib. Məsələ təkcə bir obyektin fəaliyyəti ilə bağlı deyil, burada söhbət hüququn, ictimai asayişin və milli-mənəvi dəyərlərin sistemli şəkildə görməzdən gəlinməsindən gedir.
Bakının gecə həyatında təhlükəli şəkildə fəaliyyət göstərən “The Place Baku” qanunsuzluq, nəzarətsizlik və ictimai məsuliyyətsizlik simvoludur. Cəmiyyətin gözləri önündə hüququn diqqətindən kənarda qalan məkan dövlət nəzarət mexanizmlərinin selektiv işləməsi barədə ciddi suallar doğurur.

Kimsə bu “görünməz kassanın” haradan və kimlərin himayəsi ilə fəaliyyət göstərdiyini soruşmur

Məkanda maliyyə dövriyyəsi rəsmi uçotdan kənarda aparılır, ödənişlər kassaya vurulmur, xidmət haqları kartdan-karta köçürmə adı altında gizlədilir. Bu isə artıq sadəcə qayda pozuntusu deyil, vergi sisteminə, iqtisadi şəffaflığa və hüquqi dövlət prinsipinə açıq meydan oxumaqdır. Daha təhlükəlisi isə odur ki, bu mexanizm uzun müddətdir işləyir və kimsə bu “görünməz kassanın” haradan və kimlərin himayəsi ilə fəaliyyət göstərdiyini soruşmur.

Rəsmi ödəniş mexanizmlərinin kənarda saxlanılması təkcə fiskal risk yaratmır, həm də istehlakçı hüquqlarını zəiflədir, hüquqi məsuliyyət zəncirini qırır.

” ThePlaceBaku” pandemiyanı ciddiyə almadı

Pandemiya dövründə ölkə üzrə tətbiq edilən sərt məhdudiyyətlərin, minlərlə sahibkarın fəaliyyətini dayandırdığı, insanların sağlamlıq naminə sosial həyatından imtina etdiyi bir zamanda, “The Place Baku”nun gecəyarısından sonra qapılarını açıq saxlaması, yalnız məsuliyyətsizlik deyil, cəmiyyətə qarşı açıq hörmətsizlik idi. Bu məkan pandemiyanı ciddiyə almadı, görünür, qanun biznes sahibi üçün tövsiyə xarakteri daşıyırdı.

Yalnız tanışlar və “köhnə müştərilər”

Məkanın fəaliyyət modeli xüsusilə gənclər üçün təhlükəli bir mühit yaradır. Gecənin qaranlığında başlayan, səhərə qədər davam edən bu həyat tərzi gəncləri sağlam düşüncədən, təhsildən, ailə dəyərlərindən uzaqlaşdıraraq asılılıq yaradan bir bataqlığa sürükləyir. Burada hər cür “xidmətin” mövcud olduğu iddiaları isə artıq təkcə əxlaqi məsələ deyil, ciddi hüquqi araşdırma tələb edən təhlükəli siqnaldır.

Diqqət çəkən başqa bir məqam isə məkanın qapalı xarakter daşımasıdır. Yad şəxslərin buraxılmaması, yalnız “öz adamları” və uzunmüddətli müştərilər üzərindən biznesin qurulması, qanunsuz fəaliyyətin gizlədilməsi üçün seçilmiş klassik üsullardan biri kimi dəyərləndirilir.

Gecə həyatının bütün çılpaqlığı ilə təqdim olunduğu məkanda, gənclərə zərərli vərdişlərin təşviqi, nəzarətsiz xidmətlərin göstərilməsi adi hala çevrilib. Seçilmiş auditoriya prinsipi — yad şəxslərin buraxılmaması, yalnız tanışlar və “köhnə müştərilər” üzərindən biznesin qurulması — qapalı dövriyyə və mümkün qanunsuzluqların gizlədilməsi ehtimalını daha da gücləndirir

Mənşəyi məlum olmayan qidalar gecə saatlarında təklif olunur

İddialar sırasında ən narahatedici məqamlardan biri də qida təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Mənşəyi məlum olmayan qidalar gecə saatlarında təklif olunur, sanitar norma və standartlara əməl edilib-edilmədiyi isə sual altındadır. Bu cür yanaşma zəhərlənmə riskini artırmaqla yanaşı, istehlakçıların sağlamlığını birbaşa təhlükə altına qoyur.

Qida təhlükəsizliyi məsələsi məkanda tamamilə arxa plana keçib. Mənşəyi məlum olmayan qidaların gecə saatlarında gənclərə təqdim edilməsi, tüstü və ağır dumanın ətrafı bürüyərək yaxınlıqda yaşayan insanların həyat keyfiyyətini aşağı salması, artıq obyektin deyil, bütöv bir yaşayış mühitinin zəhərlənməsi deməkdir.

Cəmiyyət susduqca, bu cür mühitlər daha da cəsarətlənir

Bütün bu iddialar fonunda məsul dövlət qurumlarının mövqeyi cəmiyyət üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır. Bakı Şəhər Polisi, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi, eləcə də İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə Baş İdarəsi kimi qurumların məsələyə kompleks yanaşma sərgiləməsi, obyektiv araşdırma aparması və zərurət yarandığı təqdirdə qanun çərçivəsində sərt tədbirlər görməsi vacibdir. Çünki söhbət təkcə bir məkanın fəaliyyətindən deyil, yüzlərlə gəncin taleyinə, onların fiziki və mənəvi gələcəyinə təsir edən sistemli təhlükədən gedir.

Cəmiyyət susduqca, bu cür mühitlər daha da cəsarətlənir. Gecə həyatının işıqları arxasında gizlənən bu iddialar diqqətdən kənarda qalmamalı, gənclərin məhvə sürüklənməsinə yol açan hər bir faktor vaxtında və prinsipial şəkildə aradan qaldırılmalıdır. Şəffaflıq, qanunun aliliyi və ictimai məsuliyyət — məhz bu üç dayağın bərpası ilə paytaxtın gecə həyatı təhlükəsiz və sağlam çərçivəyə salına bilər.

The Place Baku ətrafında səslənən iddialar paytaxtın gecə həyatının hansı dəyərlər üzərində qurulduğu, dövlət nəzarətinin nə dərəcədə effektiv işlədiyi və gənclərin hansı mühitə yönləndirildiyi suallarını gündəmə gətirən geniş sosial problemdir. İddiaların araşdırılması və nəticələrin ictimaiyyətə açıqlanması həm hüquqi ədalətin, həm də cəmiyyətin vicdan rahatlığının təminatı baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir