"Dünyanın bir çox ölkələrində müəllimlər səhərdən axşama kimi işləyir. Bu normal haldır." deyə fikirlər o qədər çoxdur ki...
Biz isə birbaşa dünya ölkələri üzrə araşdırma etdik və həmin nəticəni sizlərə təqdim edirik.
Tehsil.media saytı olaraq qeyd etmək istərdik ki, həmin ölkələrin mentaliteti, həyat səviyyəsi, elmə yanaşması, münasibətləri də fərqlidir. Oxuyarkən bunları da nəzərə alın.

Müəllimlərin “səhərdən axşama kimi” məktəbdə olmaları və işləmələri rəsmi qaydada tələb olunan ölkələr ümumiyyətlə azdır və çox vaxt bu, sadəcə dərs vaxtı ilə məhdudlaşmır — müəllimlərin bütün iş saatının müqavilə, kollektiv saziş və ya məktəb praktikasında müəyyən olunması şəklindədir. Qeyd edilməlidir ki, bir çox ölkədə müəllimlərin məktəbdə olması ilə bağlı dəqiq mərkəzi tələblər yoxdur; onların iş yükü ümumi iş saatı və ya ildə müəyyən edilmiş saatlar daxilində təşkil edilir, buraya dərs saatları, sinifdə olmayan hazırlıq, qiymətləndirmə, iclaslar və s. daxil olur.

Ölkələr və yanaşmalar

1. Yaponiya
OECD və digər tədqiqatlara görə, Yaponiya müəllimləri cəmi 45–50+ saatlıq həftəlik iş yükü ilə məşhurdur — buraya dərsdən sonra klub fəaliyyəti, valideynlərlə görüşlər və məktəb tədbirləri daxil olur. Bu, “səhərdən axşama kimi” işləmək kimi görünə bilər, çünki real çalışma saatları uzun olur.

2. Avropa ölkələri (müəyyən şərtlərlə)
Bir sıra Avropa ölkələrində müəllimlərə rəsmən məktəbdə sərf etmələri lazım olan ümumi iş saatı verilir (bəzi yerlərdə 30 saata qədər həftəlik), bu da dərs saatlarının xaricində məktəbdə olmağı nəzərdə tutur. Bu ölkələr arasında Portuqaliya, İngiltərə, İslandiya və bəzi Baltik ölkələri var.

Digər ölkələrdə — məsələn, Hollandiyada və İsveçdə — dəqiq mərkəzləşdirilmiş məktəbdə olma tələbi yoxdur, lakin ümumi illik iş saatı müqavilə ilə müəyyən edilir.

3. ABŞ və Kanada
Çox məktəb bölgəsində müəllimlərin rəsmi məktəbdə qalma saatları müqavilə ilə müəyyən edilir (məsələn, 8:00–15:30), amma dərs saatları xaricində hazırlıq və qiymətləndirmə üçün əlavə vaxt tez-tez tələb olunur. Rəsmi olaraq bütün gün məktəbdə olmaq mərkəzi səviyyədə zorunlu deyil, amma yerli idarələr və müqavilələr bunu tələb edə bilər.

4. Çin və digər Asiya ölkələri
Məsələn, bəzi Çin məktəblərində müəllimlər səhərdən axşama kimi dəqiq bir iş rejimi ilə (saat 7:50-dən 17:30-a qədər və s.) məktəbdə olurlar — bu, həm dərslər, həm idman/sübh oxuması, həm də nəzarət kimi fəaliyyətləri əhatə edir. Bu normal praktikadır, lakin ölkə səviyyəsində vahid qayda deyil, məktəbdən-məktəbə fərqlənir.

5. Böyük Britaniya
Rəsmi əmək şərtlərində bütün iş saatı (teaching + planning + admin) nəzərdə tutulur və müəllimlər ildə və həftədə müəyyən edilmiş saatlar daxilində məktəbdə olmalıdırlar. Bununla belə, son vaxtlar bu rejimi daha fleksibl etmək üçün birliklər təkliflər verir (məsələn, bəzi günlər evdə planlaşdırma).

Çox ölkədə müəllim rəsmi olaraq məktəbdə olmaq üçün mərkəzi (qanunla müəyyən edilmiş) “səhərdən axşama kimi” tələbə sahib deyil — daha çox ümumi illik və ya həftəlik iş saatı, daxil olan müxtəlif pedaqoji və inzibati fəaliyyətlər şəklində müəyyənləşdirilir.

Dünyanın müxtəlif ölkələrində müəllim maaşları - sadəcə dərs saatları nəzərə alınmışdır. Əlavə məşğələlər, dərsdənkənar və məktəbdənkənar və s. işlərə ayrılan pul nəzərə ALINMAMIŞDIR.
ABŞ
Orta illik maaş: ≈ $60,000
Aylıq: ≈ $5,000
AZN: ≈ 8,500 AZN/ay
Statista
Almaniya
Orta aylıq maaş: €3,500 (təxmini) ≈ $3,800
AZN: ≈ 6,500 AZN/ay
ABC.AZ
Fransa
Təcrübəli müəllim: təxmini $2,500/ay
AZN: ≈ 4,250 AZN/ay
ABC.AZ
Avstraliya
Orta aylıq: təxminən $2,500/ay
AZN: ≈ 4,250 AZN/ay
ABC.AZ
Böyük Britaniya
Təcrübəli müəllim: təxminən $5,000/ay
AZN: ≈ 8,500 AZN/ay
ABC.AZ
İsveçrə
Orta illik maaş: təxminən $73,000–90,000
Aylıq: ≈ $6,000–7,500
AZN: ≈ 10,200–12,750 AZN/ay
Statista
Lüksemburq
Orta illik maaş: təxminən $90,000+
Aylıq: ≈ $7,500+
AZN: ≈ 12,750+ AZN/ay
Statista
Niderland
Orta illik maaş yüksək səviyyədə (təxminən $80,000+)
Aylıq: ≈ $6,500+
AZN: ≈ 11,000+ AZN/ay
Statista
Yeni Zelandiya
Orta illik maaş OECD ortalamasına yaxın (təxminən $95,000 kimi)
Aylıq: ≈ $7,900
AZN: ≈ 13,400 AZN/ay